e-Defter tutan bir mükellefin yevmiye defteri ve büyük defteri (kebir), kâğıt değil XML dosyası olarak oluşur. Denetimde, mükellefin talebinde ya da bir kaydı kontrol ederken defteri okunur hâlde görmek gerekir; ancak XML'i açtığınızda binlerce satırlık etiket yığınıyla karşılaşırsınız.
e-Defter dosyaları neler?
e-Defter dosyaları XBRL-GL tabanlı XML'lerdir ve adlarından tanınır (ör. VKN-202610-Y-000000.xml):
- -Y- yevmiye defteri; büyükse parçalara bölünür.
- -K- büyük defter (kebir).
- -YB- ve -KB- bu defterlerin beratları.
- -DR- defter raporu.
GİB'e defterin kendisi değil, beratı yüklenir; defterleri mükellef saklar. Bu yüzden defteri okumak için elinizdeki XML'i açabilen bir araç gerekir.
Defteri okunur hâlde açmak
e-Defter görüntüleyici aracımızla:
- Yevmiye ya da kebir XML'ini, varsa parçalarını ve beratını yükleyin. Defter programının klasörünü ya da bir ZIP'i de seçebilirsiniz; şema, PDF gibi diğer dosyalar atlanır.
- Defter, sayfa numaralı ve nakli yekûnlu basılı defter düzeninde açılır. Yevmiye, büyük defter ve mizan görünümleri arasında geçebilirsiniz; büyük defter yüklenmediyse yevmiyeden oluşturulur.
- "PDF olarak kaydet" ile defteri PDF'e alın.
Klasördeki GİB görünüm şablonlarını (yevmiye.xslt, kebir.xslt …) da yüklerseniz defter GİB'in resmî görünümüyle açılır. Ayrıntılı sayfalar: yevmiye defteri XML, büyük defter (kebir) XML.
Açarken kontrol de edilir
- Her maddede borç ve alacak toplamı eşit mi?
- Madde numaraları kesintisiz sürüyor mu?
- Defter toplamları denk mi; beratla eşleşiyor mu?
Bulunan sorunlar listede gösterilir. Dosyalar tarayıcıda okunur, hiçbir yere gönderilmez.
Defteri okumak kolay; ya berat yükleme son günleri?
Bir defteri açıp kontrol etmek tek mükellef için kolay. Zor olan, yüzlerce mükellefin beratının zamanında yüklenip yüklenmediğini takip etmektir. Bir mükellefin beratı eksik kaldığında bunu çoğu zaman son gün öğrenirsiniz.
Mükellef Portal, tüm mükelleflerinizin e-Defter durumunu tek tabloda gösterir:
- Gönderildi / gönderilmedi: berat gönderim durumu mükellef bazında.
- Muvafakatname ve uyumlu yazılım: kimin defterini kim gönderiyor.
- Son gün hatırlatmaları: berat yükleme son günleri yaklaşınca haber verilir.
Ayrıntılar: e-Defter berat takibi.
Mükellef Portal'ı tüm mükellefleriniz için 7 gün ücretsiz deneyebilirsiniz. Kurulum gerekmez; formu doldurun, deneme sürümünüzü birlikte başlatalım. Fiyat mükellef başına yıllık 100 TL + KDV, tüm hizmetler dahil: fiyatlandırma.